Xin Chữ Đầu Năm – Nét Đẹp Văn Hóa Truyền Thống Của Việt Nam

Xin chữ thư pháp là một trong những phong tục truyền thống có từ rất lâu của người Việt mỗi dịp Tết đến xuân về. Tục xin chữ đầu năm thể hiện sự trọng chữ nghĩa, tri thức, mang ý nghĩa văn hóa, mong muốn của mọi người xin được chữ để cầu tài lộc, sự thịnh vượng, phú quý đầy nhà.

Nguồn gốc xin chữ đầu năm

Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực Tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua

Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay”

Bài thơ “Ông đồ” của nhà thơ Vũ Đình Liên từ lâu đã đi vào tâm thức của nhiều người Việt khi nói về một phong tục tốt đẹp được truyền từ đời này sang đời khác đó là xin chữ đầu năm. Từ rất xa xưa, muốn xin được chữ ký, người ta cần chuẩn bị được một lễ nhỏ (trầu cau, chè thuốc) mang đến nhà thầy đồ ( những người có học vị Tú tài, nho sĩ trong vùng được kính trọng). Không chỉ như một câu chúc mà mỗi chữ đều trí – thần – lực của thầy đồ nên còn được xem như một tác phẩm nghệ thuật thư pháp.

Theo quan niệm xưa, gia chủ xin được chữ thư pháp là đã xin được may mắn, những điều tốt lành, tài lộc cho cả năm. Khi cuộc sống ngày càng phát triển người xin chữ thư pháp không cần phải đến nhà ông đồ mà sẽ đến “phố ông đồ” trong dịp Tết để xin chữ. Ngoài ra không chỉ có ông đồ già mà những ông đồ trẻ cũng có những nét chữ đẹp, sáng tạo, và vô cùng sinh động.

Song song với việc cho chữ thì ông đồ sẽ giải thích những chữ đó có ý nghĩa như thế nào từ đó bạn có thể hiểu hơn về nét đẹp văn hóa của dân tộc.

Xem thêm: Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Tết Nguyên Đán

Ý nghĩa của xin chữ đầu năm

Xin chữ đầu năm chính là những mong muốn của người xin chữ cho năm mới nhận được nhiều may mắn, bình an, phúc thọ tràn đầy. Mỗi bức thư pháp sẽ tùy theo từng nguyện vọng mong muốn của người xin chữ. Đa phần trong những ngày đầu năm người ta thường xin những chữ ý nghĩa về bình an, hạnh phúc, tài lộc như chữ An, chữ Phúc dành cho gia đình, con cháu; với những người buôn bán, kinh doanh thì thì hay xin chữ Hưng, Thịnh, Phát, Lộc, Tín; người đi học thì có thể xin chữ “Tài”,….

Mỗi chữ được viết dưới đôi tay của ông đồ không chỉ đơn giản là một tác phẩm nghệ thuật thư pháp mà còn thể hiện tấm lòng, tâm hồn và sự sáng tạo của mỗi cá nhân. Chữ sẽ được viết trên nền giấy đỏ hoặc vàng bởi quan niệm phong thủy phương Đông cho rằng màu đỏ, màu vàng tượng trưng cho sự thịnh vượng, phú quý, sẽ mang lại nhiều tài lộc, may mắn, bình an trong năm mới.

Những mẫu chữ phổ biến được xin vào đầu năm

• Chữ An (安) bên trên là bộ Miên 宀 (mái nhà), ở dưới là bộ Nữ 女 (con gái, phụ nữ) được hiểu có người phụ nữ thì sẽ yên ấm. Chữ “An” mang ý nghĩa, những mong ước về một cuộc sống an lành, an cư thì mới lạc nghiệp, tâm hồn an bình thì cuộc sống mới hạnh phúc,…
• Chữ Phúc (福) có nghĩa là mọi điều tốt lành đầu là phúc. Chữ Phúc chính là nói nên ước mơ rất bình dị của người dân đó là có một cuộc sống hạnh phúc, người thân đều được bình an, có sức khỏe tốt.
• Chữ Cát (吉) với ý nghĩa những lời kẻ sĩ nói đều là những lời hay ý đẹp, mong muốn mọi người đều được như ý, tốt đẹp.
• Chữ Thành (成) được hiểu là “công thành danh toại” phù hợp với những người kinh doanh, những người thi cử, làm việc gì cũng thành công.
• Chữ Phú (富) chỉ sự sung túc, đầy đủ
• Chữ Lộc (禄) mang đến sự thịnh vượng, tài lộc, may mắn cho gia đình trong những ngày năm mới.
• Chữ Thọ (壽) mang ý nghĩa sự may mắn, sức khỏe, sự sung túc đồng thời còn thể hiện tấm lòng thành kính đối với cha mẹ, ông bà.
• Chữ Tâm (心) muốn có một cuộc sống an lành, hạnh phúc thì tâm cần thanh tịnh, xóa bỏ những phiền não, tham lam, dục vọng, sự ích kỷ.
• Chữ Đức (德) trong đức độ, đạo đức, bản tính của con người. Những người xin chữ “Đức” mong muốn bản thân luôn phải nhớ sống và làm việc đúng với lương tâm, đạo lý làm người.
• Chữ Tài (才) là tài năng, khả năng, sự thành đạt trong công việc và cuộc sống.
• Chữ Nhẫn (忍) chỉ tinh thần chịu đựng, sự nhẫn nại, suy nghĩ kỹ trước khi làm việc, hành động. Do đó xin chữ “Nhẫn” để nhắc nhở bản thân luôn phải bình tĩnh trước mọi khó khăn.
• Chữ Hiếu (孝) chính là thể hiện sự biết ơn công dưỡng dục nuôi dạy của cha mẹ, ông bà.
• Chữ Tín (信) là niềm tin, không thất hứa, luôn phải giữa chữ tín đặc biệt là những người kinh doanh như vậy cuộc sống mới thuận lợi, bạn bè tôn trọng.
• Chữ Duyên (緣) biểu tượng cho tình yêu, duyên phận, sự may mắn

Xin chữ đầu năm được xem là một nét đẹp văn hóa của người dân Việt Nam cứ mỗi độ Tết đến xuân về. Tết cổ truyền sắp đến gần hãy cùng gia đình, bạn bè xin chữ đầu năm để trưng ở nhà, dành tặng những người thân yêu của bạn với mong muốn những điều tốt đẹp nhất sẽ đến trong năm mới.

Xem thêm: Mẹo Trang Trí Nhà Ngày Tết Hợp Phong Thủy Cho Một Năm Mới May Mắn