Ý Nghĩa Cúng Rằm Tháng Chạp Một Trong 3 Lễ Cúng Quan Trọng

Theo quan niệm của người Việt Nam, ngày rằm tháng Chạp (rằm tháng 12 âm lịch) là 1 trong 3 ngày lễ quan trọng nhất dịp cuối năm. Vào ngày này, mọi gia đình sẽ sắp xếp công việc để sắm sửa mâm lễ để dâng cúng tổ tiên. Hãy cùng Viễn Chí Bảo tìm hiểu ý nghĩa và những nghi thức cúng rằm tháng chạp.

Ý nghĩa ngày rằm tháng chạp

Tháng chạp còn gọi là “tháng củ mật” là từ để chỉ tháng cuối cùng của năm âm lịch. Tháng thứ mười hai trong âm lịch đối với các năm âm lịch thường hoặc tháng thứ mười ba trong những năm âm lịch nhuận. Tháng âm lịch nào cũng chỉ có thể có từ 29 đến 30 ngày, tùy theo thời điểm diễn ra hai kỳ trăng mới kế tiếp nhau theo giờ địa phương. Tháng chạp là tháng luôn luôn diễn ra sau ngày đông chí. Cách tính số lượng ngày trong tháng âm lịch và số tháng trong năm cũng như việc xác định tháng nào là tháng nhuận (nếu có trong năm âm lịch) tương đối phức tạp.

Ngày Rằm có sự thông suốt của mặt trăng và mặt trời tức là bên trong ngày này thần thánh, tổ tiên thông thương với con người thì con người chỉ cần thật tâm cầu nguyện sẽ đơn giản gửi được các nguyện cầu hơn. Và hơn nữa, lễ cúng bên trong ngày này còn bộc lộ muốn con người sáng suốt bên trong sạch, và đẩy lùi các thứ cũ kỹ xa bên trong lòng.

Cúng rằm tháng chạp với ý nghĩa cầu sự may mắn, an lành, tưởng nhớ đến tổ tiên, và tạ ơn các vị thần linh. Cúng rằm tháng Chạp còn được coi là lễ cúng tổng kết cho 1 năm. Vì thế, lễ cúng Rằm tháng Chạp thường được chuẩn bị chỉn chu, tươm tất, nhiều

Rằm Tháng Chạp Cúng Gì?

Đồ lễ cúng rằm tháng Chạp sẽ tùy thuộc vào từng vùng miền địa phương khác nhau. Sẽ có những gia đình chuẩn bị lễ mặn nhưng cũng sẽ có những gia đình lựa chọn lễ chay.

Mâm lễ cúng chay rằm tháng chạp sẽ có những lễ vật: hương, hoa quả, trầu cau, nước sạch, nến hoặc đèn dầu, vàng mã,…

Mâm lễ cúng mặn sẽ có: gà trống luộc, xôi (hoặc bánh chưng), khoanh giò/chả, thịt luộc, giò chả, nem rán, món xào, canh măng miến,..

Thời Gian Làm Lễ Cúng Rằm

Mặc dù, cúng rằm tháng chạp không quy định thời gian làm lễ cúng. Nhưng cũng nên tránh việc tiến hành lễ cúng quá sớm hay quá muộn. Thường lễ cúng rằm tháng Chạp sẽ được thực hiện vào ngày 14 hoặc 15 tháng 12 âm lịch. Cúng bữa trưa hay bữa tối tùy theo điều kiện sinh hoạt và hoàn cảnh của từng gia đình. Tuy nhiên, thông thường các gia đình sẽ cúng buổi trưa chính rằm – tức trưa ngày 15 tháng chạp. Lưu ý rằng, không làm lễ quá khuya, tốt nhất nên làm lễ trước khi trời tối.

Người Thực Hiện Lễ Cúng

Người làm lễ cúng rằng tháng Chạp thường là người lớn tuổi nhất trong nhà, hoặc là trưởng nam, trưởng nữ, hay người có uy tín trong gia đình. Trước khi làm lễ phải tắm gội sạch sẽ, đầu tóc quần áo gọn gàng, thể hiện sự trang nghiêm và trịnh trọng với nghi lễ cúng.

Văn Khấn Rằm Tháng Chạp

Văn khấn Thổ Công cùng chư vị thần khác Nam Mô A Di Đà Phật ! (đọc 3 lần, sau đó lạy 3 lạy).

Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ chư vị Tôn thần.

 Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn Thần.

 Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển Tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ Khảo, Tổ Tỷ)

Tín chủ (chúng) con là: ………………

Ngụ tại: ………………………………..

Hôm nay là ngày ….. gặp tiết ….. (ngày rằm, mồng một), tín chủ con nhờ ơn đức trời đất, chư vị Tôn thần, cù lao Tiên Tổ, thành tâm sắm lễ, hương, hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.

Chúng con kính mời: Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ ………, cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ ngụ tại nhà này, đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho gia chúng con luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, làm ăn phát tài, gia đình hòa thuận.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật !

Nam mô A Di Đà Phật !

Nam mô A Di Đà Phật ! (3 lạy)

Những Lưu Ý, Kiêng Kỵ Trong Rằm Tháng Chạp

Trong ngày rằm tháng chạp cần lưu ý một số điều sau:

• Không vay mượn tiền bạc
• Không làm việc hại người
• Không gây gổ, cãi cọ, đánh nhau
• Không làm vỡ gương, chén bát,…